تری سدیم فسفات یک ترکیب شیمیایی چند کاره و قلیایی است که در چرخه فرآیندهای صنعتی نقشی بنیادین ایفا میکند. صنایعی که به کیفیت خروجی، راندمان خطوط تولید و دوام تجهیزات خود اهمیت میدهند همیشه این ترکیب معدنی را به عنوان گزینهای قابل اعتماد برای رسوب زدایی، تمیزکاری سنگین و تنظیم اسیدیته انتخاب میکنند. حضور این ماده در تصفیه آبهای صنعتی، تهیه مواد شوینده و حتی در تولید مواد غذایی نشان دهنده اثربخشی شیمیایی منحصر به فرد آن است. انتخاب گریدی خالص و مطابق با استانداردهای رسمی تولید، اطمینان از عملکرد بدون وقفه خطوط تولید شما را به دنبال دارد. در ادامه این صفحه از نگین تجارت پیام اطلاعات کافی درباره این محصول را به خریداران ارائه میدهیم.
قیمت تری سدیم فسفات متاثر از پارامترهایی چون نرخ ارز، نوع گرید (صنعتی یا غذایی)، فرم فیزیکی (خشک یا ۱۲ آبه)، برند سازنده و حجم سفارش است. با توجه به نوسانات قیمت مواد اولیه در بازار، برای دریافت قیمتهای به روز و خرید در مقیاس عمده و خرد، استعلام دقیق از دپارتمان فروش توصیه میگردد. شما میتوانید از طریق تماس با کارشناسان فروش شرکت نگین تجارت پیام، علاوه بر دریافت مشاوره مهندسی رایگان، پیش فاکتور رسمی را در کمترین زمان دریافت کرده و سفارشی مطمئن را تجربه کنید.
بستهبندی این نمک شیمیایی نیازمند رعایت بالاترین استانداردهای مهار رطوبت است. بسته بندی متداول این محصول شامل کیسههای دو لایه پروپیلن با لایه داخلی پلی اتیلنی ضد نفوذ رطوبت به وزن خالص ۲۵ کیلوگرم است. برای خریدهای در مقیاس صنعتی و مصارف کارخانجات بزرگ، امکان عرضه در جامبوبگهای استاندارد ۵۰۰ و ۱۰۰۰ کیلوگرمی مجهز به قیف تخلیه زیرین فراهم میباشد. پالتهای ارسالی با فیلمهای استرچ صنعتی چند لایه به طور کامل وکیوم و شرینک میشوند تا در حین جابهجایی و جاده، هیچگونه پارگی، افت کیفیت یا نفوذ گرد و غبار رخ ندهد.
تامین مداوم و بدون نوسان کیفی مواد شیمیایی، نبض تپنده خطوط فرآوری و کارخانجات است. خرید از مجموعهای متخصص، شما را از ریسک افت کیفیت، تاخیر در تحویل و ناهماهنگی در آنالیز رها میسازد. شرکت نگین تجارت پیام با تکیه بر سالها تجربه در بازار مواد شیمیایی، خدمات و مزایای زیر را در اختیار شما قرار میدهد:
تری سدیم فسفات که در زبان انگلیسی Trisodium Phosphate نامیده شده و به اختصار با نماد TSP شناخته میشود، یک نمک معدنی با خاصیت قلیایی بالا است. این ترکیب از واکنش فسفریک اسید با هیدروکسید سدیم به دست میآید و به فرمهای خشک (بیآب) و ۱۲ آبه (دکاهیدرات) در دسترس مصرفکنندگان قرار دارد. تری سدیم فسفات توانایی بسیار بالایی در حل کردن چربیها، لکههای روغنی و از بین بردن رسوبات معدنی سخت دارد.
قدرت پاک کنندگی فوق العاده این محصول به دلیل آزاد کردن یونهای هیدروکسید در محیطهای آبی است که چربیها را صابونی کرده و آنها را به ترکیبات محلول در آب تبدیل میکند. این ماده همچنین در مهار یونهای کلسیم و منیزیم موجود در آب سخت بازدهی بالایی ارائه میدهد. از این رو در صنایع متعددی از صنایع شستشوی فلزات گرفته تا خطوط رنگ آمیزی و ساختمان به کار گرفته میشود و یکی از ارکان مهم ترکیبات تمیزکننده قوی صنعتی به شمار میرود.
فرمول شیمیایی تری سدیم فسفات به صورت خالص Na3PO4 است که در حالت هیدراته معمولا به صورت ۱۲ آبه با فرمول Na3PO4⋅12H2O یافت میشود. پیوند یونی میان یونهای مثبت سدیم و آنیون تتراهدرال فسفات، ساختاری پایدار با قطبیت بسیار بالا ایجاد کرده است. در جدول زیر، پارامترهای فنی و آنالیز فیزیکی و شیمیایی این ترکیب ارائه شده است تا در انتخاب گریدهای مورد نیاز خود دیدی روشن داشته باشید:
| پارامتر فنی | فرم بدون آب | فرم دوازده آبه |
| فرمول مولکولی | Na3PO4 | Na3PO4⋅12H2O |
| جرم مولی | ۱۶۳.۹۴ گرم بر مول | ۳۸۰.۱۴ گرم بر مول |
| نقطه ذوب | ۱۵۸۳ درجه سانتیگراد | ۷۳.۴ درجه سانتیگراد (تجزیه حرارتی) |
| دانسیته تودهای | ۲.۵۴ گرم بر سانتیمتر مکعب | ۱.۶۲ گرم بر سانتیمتر مکعب |
| پیاچ (pH) محلول ۱ درصد | ۱۱.۵ تا ۱۲.۵ | ۱۱.۵ تا ۱۲.۰ |
| حلالیت در آب (در دمای ۲۵ درجه) | ۱۲.۱ گرم در ۱۰۰ میلیلیتر | ۲۸.۳ گرم در ۱۰۰ میلیلیتر |
| خلوص استاندارد صنعتی | حداقل ۹۷ درصد | حداقل ۹۸ درصد |
تری سدیم فسفات از خواص شیمیایی چشمگیری برخوردار است که رفتار آن را در محلولهای مختلف تحت تاثیر قرار میدهد. مهمترین ویژگی شیمیایی آن، هیدرولیز قوی در آب است که به دلیل باز ضعیف بودن یون فسفات رخ میدهد و منجر به تشکیل مقادیر بالایی از یونهای هیدروکسیل میگردد. این خاصیت بازی قوی به آن اجازه میدهد تا اسیدها را به خوبی خنثی سازد و لایههای روغنی غیرمحلول را به سرعت هیدرولیز کند.
از منظر خواص فیزیکی، فرم کریستالی دوازده آبه دارای پایداری دمایی محدودی است. به نحوی که اگر در دمایی بالاتر از ۷۰ درجه سانتی گراد قرار گیرد، آب تبلور خود را از دست داده و به فرمهای با هیدراتاسیون کمتر یا بیآب تبدیل میشود. محلولهای آبی این نمک همچنین دارای کشش سطحی پایینی هستند که باعث ترشوندگی فوق العاده سطوح فلزی، بتنی و شیشهای میگردد. خاصیت بافری قوی تری سدیم فسفات سبب میشود تا در محیطهای آبی که تغییرات اسیدیته رخ میدهد پیاچ را در محدوده قلیایی پایدار نگه دارد.

ظاهر این ماده به صورت پودر یا دانههای کریستالی سفید رنگ، شفاف و درخشان است. ذرات آن فاقد بو بوده و در صورت لمس با پوست احساس لیزی ملایمی به دلیل واکنش قلیایی سریع با رطوبت ایجاد میکنند. حلالیت آن در آب کاملا شفاف بوده و هیچگونه کدورت نامتعارفی در آب خالص پدید نمیآورد. این ترکیب در حلالهای آلی مانند الکل، اتر و بنزن نامحلول است که این امر استفاده از آن را در سیستمهای دو فازی روغنی و آبی برای پاکسازی بدون اختلاط در فاز آلی میسر میسازد.
خاصیت جاذب رطوبت بودن در فرم خشک آن کاملا مشهود است به همین دلیل اگر در معرض هوای آزاد قرار گیرد رطوبت محیط را به سرعت جذب کرده و به شکل کلوخهای درمیآید. از نظر اندازه ذرات، گریدهای با کیفیت به صورت دانه بندی یکنواخت تولید میشوند تا حین انحلال در مخازن صنعتی، نرخ رسوب پایینی داشته باشند و به صورت همگن در جریان سیال حل شوند.
دو گرید صنعتی و غذایی تری سدیم فسفات گرچه ساختار شیمیایی یکسانی دارند اما از حیث میزان ناخالصیها، حساسیت خط تولید و استانداردهای کیفی تفاوتهای عمدهای را نشان میدهند. برای تصمیمگیری درست در خرید، بررسی دقیق جدول مشخصات هر گرید ضروری است.
تری سدیم فسفات به دلیل واکنش پذیری مناسب و اثرات سینرژیک با سایر ترکیبات، ستون فقرات بسیاری از فرآیندهای صنعتی به شمار میرود. شما میتوانید با استفاده بهینه از این ترکیب، هزینههای بازسازی تجهیزات را کاهش داده و راندمان سیستمهای تولیدی خود را بهبود ببخشید. در بخشهای زیر به شرح تفصیلی حضور این ماده در صنایع کلیدی میپردازیم:
در برجهای خنک کننده و دیگهای بخار فشار قوی، تجمع رسوبات کربنات کلسیم و سولفات منیزیم از مهمترین عوامل کاهش انتقال حرارت و در نهایت انفجار لولهها است. تری سدیم فسفات به عنوان یک عامل سختیگیر عمل میکند و با واکنش دادن با یونهای کلسیم و منیزیم، آنها را به فسفاتهای نامحلول غیر چسبنده تبدیل مینماید. این لجنهای غیر چسبنده به دیواره فلزی بویلر متصل نمیشوند و به آسانی از طریق تخلیه دورهای (بلودان) از مدار خارج میگردند.
پیش از اجرای رنگهای اپوکسی و انواع پوشش های صنعتی محافظتی، آماده سازی سطح اهمیت فوق العادهای دارد. اگر گرد و غبار، دوده و چربیهای عمیق از روی سطوح گچی، چوبی، فلزی یا بتنی زدوده نشوند لایه رنگ پس از مدتی پوسته خواهد شد. محلول رقیق تری سدیم فسفات یکی از قویترین پاککنندهها برای چربیزدایی عمیق، از بین بردن کپکهای سطحی و زبر کردن میکروسکوپی لایههای قدیمی رنگ است. این زبری بسیار ملایم، سطح اتصال و پیوند مکانیکی رنگ جدید با زیرلایه را دوچندان کرده و طول عمر پوشش اعمال شده را به شدت افزایش میدهد.
قدرت صابونی سازی بالای چربیها این ماده را به جزء اصلی پاککنندههای صنعتی مبدل ساخته است. در شویندههای قالیشویی، چربیگیرهای موتور خودرو، تمیزکنندههای سطوح سنگی، سرامیکهای سرویسهای بهداشتی و پودرهای ظرفشویی کارواشها از فسفاتهای سدیم بهره برده میشود. این ترکیب مانع از ترسیب مجدد ذرات معلق چرک بر روی سطح پاک شده میشود و با یونهای آب سخت کمپلکس ایجاد میکند تا کف کنندگی و اثربخشی مواد فعال سطحی در بیشترین حالت ممکن حفظ شود.
در مجتمعهای بزرگ صنعتی و واحدهای مربوط به صنایع پتروشیمی، شستشوی مبدلهای حرارتی، تمیزکاری مخازن ذخیره مواد هیدروکربنی و فلز زدایی از خطوط انتقال، نیازمند ترکیبی با قدرت اثرگذاری سریع است. تری سدیم فسفات در شستشوی شیمیایی اسید شویی شدهها برای خنثی سازی اسید باقیمانده به کار میرود و در آبکاری فلزات، سطح قطعات را از هرگونه لایه روغنی و فیلم اکسیدی آزاد میسازد تا پوششدهی فلزی یکنواخت و بدون حباب حاصل شود.
در بخش مواد غذایی، گرید خوراکی این نمک نقش بافری کننده، امولسیفایر و جاذب رطوبت را ایفا میکند. در تولید پنیرهای پیتزا و پروسس، فسفات سدیم از جدا شدن چربی شیر جلوگیری کرده و بافتی کشسان و یکنواخت ایجاد میکند. همچنین در صنایع گوشت و سوسیس و کالباس، به بافت پروتئین گوشت اجازه میدهد تا آبدار بماند و از خشک شدن و کاهش وزن فرآورده در هنگام پخت جلوگیری به عمل میآورد. در غلات صبحانه نیز از آن برای تعدیل قلیائیت و حفظ بافت ترد استفاده میشود.
در فرآیند رنگرزی پارچهها و الیاف طبیعی و مصنوعی، تثبیت رنگ منوط به کنترل بسیار دقیق پیاچ حمام رنگ است. تری سدیم فسفات با تثبیت پیاچ در محدوده مطلوب، باعث نفوذ عمیق رنگینهها به داخل ساختار الیاف میگردد. همچنین در کارخانجات کاغذ، به عنوان سفید کننده خمیر کاغذ، چربیزدایی از خمیرهای بازیافتی و کنترل میزان اسیدیته خمیر در ماشینهای کاغذسازی بدون آسیب به استحکام فیبرها مورد استفاده قرار میگیرد.
با پیشرفت فناوریهای ساخت و علوم مواد، این نمک معدنی شناختهشده مرزهای سنتی مصرف خود را گسترش داده است. در صنایع تولید باتریهای لیتیوم-آهن-فسفات (LFP)، ترکیبات خالص فسفاتی با درجه خلوص بسیار بالا به عنوان ماده اولیه تامین کننده فسفات به منظور تولید کاتدهای با طول عمر بالا و پایداری حرارتی مطلوب مصرف میشوند. همچنین در صنعت پزشکی و مهندسی زیستی از مشتقات این ماده برای سنتز سیمانهای کلسیم فسفاتی استخوان و بیوسرامیکها استفاده میشود که سازگاری زیستی فوق العادهای با بافت زنده بدن دارند.
فرایند تولید صنعتی تری سدیم فسفات با واکنش خنثی سازی مستقیم میان اسید فسفریک و کربنات سدیم (سودا اش) یا هیدروکسید سدیم (سود سوزآور) آغاز میشود. در گام اول اسید فسفریک با غلظت مشخص با کربنات سدیم واکنش میدهد که محصول آن دی سدیم هیدروژن فسفات است، زیرا قلیائیت سودا اش برای تکمیل مرحله سوم جانشینی سدیم کافی نیست. برای تبدیل کامل به تری سدیم فسفات، سود سوزآور غلیظ به مخلوط افزوده شده و واکنش تحت کنترل دمایی بالای ۹۰ درجه سانتیگراد کامل میشود.
محلول گرم به مخازن کریستالایزر منتقل میگردد و با کاهش برنامه ریزی شده دما، بلورهای دوازده آبه تری سدیم فسفات متبلور میشوند. پس از جداسازی توسط سانتریفیوژ، کریستالها وارد خشککنهای دورانی میشوند تا بر اساس رطوبت مورد نظر، فرم هیدراته یا بیآب آن بستهبندی گردد.

در مقایسه با سایر قلیاها و پاککنندههای رایج نظیر کاستیک سودا یا متاسیلیکات سدیم، تری سدیم فسفات مزایای اختصاصی و رقابتی بارزی ارائه میدهد:
با وجود کاراییهای گسترده، این ترکیب دارای محدودیتهایی است که نیازمند توجه است. ورود حجم بالایی از فاضلابهای حاوی یون فسفات به محیط زیست و منابع آبی روباز مانند دریاچهها و رودخانهها پدیده اوتریفیکاسیون یا رشد انفجاری جلبکها را به همراه دارد که منجر به کاهش شدید اکسیژن آب و مرگ آبزیان میشود. به همین دلیل استانداردهای محیط زیستی تخلیه آن را به پسابهای تصفیه نشده محدود کردهاند. همچنین خاصیت قلیایی شدید آن در صورت تماس با آلومینیوم در غلظتهای بالا میتواند باعث کدر شدن یا خوردگی خفیف این فلز گردد.
به علت خصلت قلیایی قوی (پیاچ بالای ۱۱)، غبار و محلولهای این ماده میتوانند باعث آسیب به بافتهای زیستی شوند. در هنگام جابهجایی و باز کردن کیسهها، تماس با چشم آسیبهای شدیدی به قرنیه وارد میکند و نیازمند شستشوی ممتد با آب فراوان به مدت حداقل ۱۵ دقیقه و مراجعه فوری به پزشک است. استنشاق غبار ناشی از تخلیه کیسهها سیستم تنفسی را به شدت تحریک نموده و میتواند موجب سرفههای حاد و سوزش مجاری تنفسی گردد.
تماس مداوم و بدون دستکش محلول این نمک با دست، به دلیل انحلال لایه چربی محافظ پوست، ایجاد خشکی شدید، اگزما و ترک خوردگیهای عمیق مینماید. از این رو اپراتورهای کارگاهی موظف به پوشیدن دستکشهای نیتریلی یا پی وی سی، عینکهای ایمنی ضد پاشش و ماسکهای تنفسی استاندارد در هنگام کار با این ترکیب هستند. نگهداری آن در مجاورت اسیدهای قوی خطرناک است، چرا که واکنش گرمازای شدیدی رخ میدهد که میتواند منجر به پرتاب قطرات سوزاننده به اطراف گردد.
کیسههای محتوی این محصول باید در انبارهای مسقف، خشک، خنک و با تهویه طبیعی و مناسب قرار گیرند. از قرار دادن بار در برابر تابش مستقیم نور خورشید و بارندگی به جد خودداری شود، زیرا رطوبت نفوذ کرده درون بستهبندی، فرآیند کلوخه شدن را فعال کرده و انحلال آن را در کارگاهها با کندی شدید مواجه میسازد. همچنین توصیه میشود پالتهای حاوی محصول حداقل با فاصله ۱۰ سانتیمتری از سطح زمین و دیوارههای انبار مستقر شوند تا از تبادل نم و رطوبت جلوگیری به عمل آید.
ضروری است کیسههای باز شده پس از هر بار مصرف با بستهای مخصوص محکم بسته شوند تا از تبادل هوا و جذب رطوبت محیط پیشگیری گردد. این ترکیب باید در فاصلهای ایمن از اسیدهای معدنی قوی و عوامل اکسید کننده نگهداری شود. در صورت پارگی کیسهها، مواد ریخته شده باید با خاکاندازهای غیرفلزی جمعآوری شده و از ورود آب مستقیم برای شستشوی مقادیر زیاد در انبار پرهیز شود، زیرا سطوح بتنی را به شدت لیز و غیرقابل تردد میکند.
شناخت دقیق فرمولاسیونهای شیمیایی و خواص هر ترکیب، زیربنای مدیریت هزینهها و تضمین کیفیت کالاهای تولیدی است. تری سدیم فسفات با دارا بودن اثرات چندگانه در تنظیم اسیدیته، رسوبزدایی عمیق، امولسیون سازی چربیها و مهار یونهای سختی آب، بدون شک یک انتخاب فنی بینظیر برای ارتقای بازدهی فرآیندهای شماست. انتخاب تامین کنندهای که اصالت کالا را با ارائهی مستندات آزمایشگاهی همراه کند، خطرات مرتبط با خرابی سیستمها و تجهیزات حساس را حذف میکند. برای دریافت آخرین قیمتها، ثبت سفارش عمده و هماهنگی ارسال نمونه آزمایشگاهی، با تیم کارشناسی نگین تجارت پیام در ارتباط باشید تا خریدی آسوده را برای مجموعه خود رقم بزنید.
بله؛ محلول ملایم آن به خوبی چربیها، کپکها و گرد و غبار عمیق سطح چوب را بدون آسیب به بافت فیبری آن پاک کرده و چسبندگی رنگ را افزایش میدهد.
خیر؛ به دلیل پیاچ قلیایی بالا، ممکن است باعث واکنش و کدر شدن یا ایجاد لکه بر روی آلومینیوم شود و باید با دقت یا مهار کنندههای خوردگی استفاده گردد.
فرم هیدراته انحلال سریعتری در آب دارد، در حالی که فرم بیآب دارای غلظت فسفات بالاتری در هر کیلوگرم بوده و برای فرمولاسیون پودرهای خشک مناسبتر است.
خیر. گرید صنعتی دارای ناخالصیها و فلزات سنگین است و استفاده از آن در مواد غذایی خطرات جدی برای سلامتی ایجاد میکند و تنها گرید خوراکی مجاز است.
به دلیل وجود فسفر، ورود آن به منابع آبی سبب پدیده شکوفایی جلبکی (اوتریفیکاسیون) و کاهش شدید اکسیژن محلول در آب و به خطر افتادن حیات آبزیان میشود.